Tomaszów Lubelski - informacje o mieście

Roztocze to niezwykle piękne i malownicze pasmo górskie biegnące, aż od Kraśnika do Lwowa. Składa się ono z niewysokich i lesistych wzgórz zbudowanych przede wszystkim z wapieni i piaskowców. Znajduje tu się wiele cennych gatunków zwierząt i roślin, które nie spotykane są w żadnym innym miejscu naszego kraju. Według wielu specjalistów jest to najlepiej zagospodarowany teren turystyczny w Polsce.

Jedną z najsłynniejszych miejscowości, która znajduje się na terenie Roztocza jest Tomaszów Lubelski. Centrum miasta położona jest na Roztoczu Środkowym, po prawej stronie strumienia Sołokiji.

Tomaszów Lubelski - Początki

Tomaszów Lubelski został założony około roku 1590 przez Jana Zamoyskiego na terenach wsi Rogóźno. Początkowa nazwa założonej przez Zamoyskiego osady brzmiała Jelitowo i wywodziła się od herbu Zamoyskich, którym było jelito. W roku 1595 Zamoyski chcąc upamiętnić swojego syna Tomasza zmienił nazwę miejscowości na Tomaszów Lubelski. W roku 1609 na terenach Tomaszowa rozpoczęły się pierwsze większe budowy, a dwa lata później, 7 października 1621 r., król Zygmunt III Waza na wezwanie Zamoyskiego nadał Tomaszowi Lubelskiemu przywileje miasta obdarowując je przy tym przywilejem składania soli, dzięki czemu liczni kupcy jeżdżący tymi regionami w celach handlowych nie mogli już omijać tej miejscowości.

Tomaszow Lubelski - wiek XVII

Na początku XVII wieku miasto rozwijało się niezwykle prężnie. W mieście powstawało wiele różnorodnych cechów kowali, garncarzy, zdunów, mieczników, czy ślusarzy. Dodatkowo kwitło budownictwo, dzięki czemu zostały wzniesione tu dwa kościoły, synagoga oraz trzy cerkwie. W roku 1664 na Roztocze do Tomaszowa Lubelskiego zjechał sam król Jan II Kazimierz. Pod koniec roku 1671 miasto zyskało przywilej zbierania opłat mostowych.

W roku 1648 Tomaszów Lubelski i jego mieszkańcy zmagać musieli się napaścią wojsk Chmielnickiego. W roku 1652 miasto nawiedziła z kolei zaraza przez co według wielu historyków rozpoczął się powolny upadek dynamicznego rozwoju Tomaszowa, który przyśpieszony został dodatkowo przez: przemarsze obcych wojsk, potop szwedzki, częste pożary oraz liczne zabory. Po śmierci Jana Zamoyskiego doszło również do splądrowania miasta przez starostę Tomasza Brodeckiego.

Tomaszow Lubelski - wiek XVIII i XIX

Roztocze i Tomaszów Lubelski zaczęło ponownie odżywać w roku 1725, w którym to kasztelan kijowski Józef Połtocki postanowił ufundować tutaj okazały, murowany kościół oraz klasztor dla o. trynitarzy. Na przełomie XVIII i XIX w. w Tomaszowie Lubelskim funkcjonować zaczęły również fabryki fajansu oraz porcelany. Omawiając tą część historii Tomaszowa warto wspomnieć również o działających w tamtym okresie czasu fabrykach wódek, wiśniaków oraz miodów, które rozsławiły Tomaszów praktycznie na całą Polskę.

Tomaszów Lubelski wyjawiał bardzo dużą aktywność podczas powstań polskich. To właśnie w tym mieście w trakcie trwania powstania listopadowego utworzony został pułk ochotników pod nazwą „Złota Chorągiew Wolności". W czasie powstania styczniowego funkcjonował tu z kolei Tomaszowski Rząd Narodowy. Niestety dzielna postawa mieszkańców Tomaszowa została stłamszona przez Rosjan 5 lutego 1863 roku, którzy dokonali pogromu na ludności cywilnej miasta.

Tomaszów Lubelski – dziś

Obecnie miasto uznawane jest za zdecydowanie najważniejszy ośrodek turystyczny, który to w swoich granicach posiada Roztocze. Znajdują się tu liczne rezerwaty przyrody oraz atrakcje turystyczne takie jak chociażby zjazdy narciarski zlokalizowane na Białej Górze.

Tomaszów Lubelski - zabytki

Miejscowości z których słynie Roztocze znane są w głównej mierze z przepięknych i malowniczych krajobrazów. Tomaszów Lubelski oprócz niepowtarzalnych widoków jest w stanie zagwarantować swoim mieszkańcom jak i gościom coś więcej, a dokładniej rzecz ujmując zapierające dech w piersi zabytki:

- Kościół modrzewiowy pw. Zwiastowania Najświętszej Marii Panny – znajduje się on w południowo wschodniej części miasta, nieopodal szlaku zielonego. Jest to zdecydowanie jeden z najbardziej cennych zabytków Polsce. Kościół modrzewiowy pw. Zwiastowania Najświętszej Marii Panny mimo tego, iż wzniesiony został w stylu barokowym to skonstruowany jest w większości z drewna, co jest „motywem artystycznym” naprawdę niezwykle rzadko spotykaną. Budowa kościała została rozpoczęta w roku 1627, a ukończona około roku 1629.

- Herbaciarnia (Czajnia) – zlokalizowana jest ona na rynku, przy wylocie ulicy prowadzącej do cerki. Jest ona w gruncie rzeczy drewnianym budynkiem powstałym w roku 1895, z okrąglaków. Została ona wybudowana w celu uczczenia koronacji cara Mikołaja II. W Tomaszowie stanowiła ona rolę domu teatralnego, a nawet dworca autobusowego.

- Kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa – budowa tego kościoła została rozpoczęta w roku 1935, a ukończona 14 lat później w roku 1949. Wnętrze kościoła zdobi wyposażenie barokowe pochodzące z przełomu XVII i XVIII w. W kościele znajdują się także tablice mające na celu upamiętnienie żołnierzy Wojska Polskiego, którzy polegli podczas bitew o Tomaszów w roku 1939.